FOOL FOR LOVE

Muziek en dans

Muzikale motieven naar Tom Waits, Jimmy Hendrix, Prince, Miles Davis, John Coltrane, Chet Baker e.a. (in een bewerking voor viool, gitaar en stem), begeleiden en ondersteunen ononderbroken deze Fool for Love . Didier François (viool) en Pascale Michiels (gitaar, zang) zitten op het toneel, op een armlengte afstand van de spelers, en geven het groepsspel extra cohesie.

Klanktapijten, ritmische impulsen en gezongen nummers suggereren zowel het landschap (de woestijn) als de innerlijke verlatenheid van de protagonisten. Vanuit de muziek wordt de sprong van psychologie naar choreografie gerealiseerd.

Een expressionistische kijk op de personages

Leporello’s aanpak mag dan misschien onorthodox lijken; toch dient hij, misschien meer dan algemeen wordt aangenomen, het ‘Shepard-alfabet’ zoals beschreven door Bonnie Marranca (in Shepard, tekst en context, International Theatre Bookshop,1989) : “Shepards open realisme bestaat in een dramatisch veld dat is opgebouwd uit gebeurtenissen, niet uit scènes, uit tegenstellingen en uitbarstingen, niet uit oorzaken en gevolgen, uit een totaal effect, uit gestalten. Het wordt gekenmerkt door ontwrichtingen en niet door continuïteit, door gelijktijdigheid en niet door opeenvolging; het hecht waarde aan anomalieën in plaats van analogieën. Met andere woorden, het legt een realiteit vast die geen acht slaat op het door het realisme veronderstelde rationele. Het waardeert de verschillen, de onregelmatigheden tussen dingen, en kan plaats bieden aan de gelijktijdigheid van ervaringen binnen de vertrouwde tijd/ruimte. De thematiek van het bewustzijn heeft voorrang op de intriges van het verhaal. Het dramatische veld – gebaseerd op een expressionistische kijk op het personage – zorgt ervoor dat de fysieke ruimte tot een gevoelszaak gemaakt wordt door de buitenwaarts gerichte uitbreiding van persoonlijke, innerlijke ruimte. De tekst als dramatisch veld staat gelijk aan de schrijfruimte als gebaar van emotie."

Leporello’s stijlfiguren

Ook deze productie beantwoordt aan Leporello’s ‘dogma’: Elke handeling, verbaal, vocaal dan wel motorisch wordt als ‘tekst’ beschouwd; alles wat het drama in gang zet, opbouwt en voleindigt, wordt uitsluitend door de spelende ploeg voortgebracht en gedirigeerd (het organisme van de mise-en-scène is autonoom en stelt het dus zonder ‘deus ex machina’).

Die afwezigheid van extra-scènische middelen (geen decors, geen projecties, geen lichtveranderingen) staat de volle rijkdom van het stuk niet in de weg, integendeel: het verplicht de podiumkunstenaars zich met heel hun wezen in te zetten. Op een lege bühne zijn ritme, muzikaliteit, woord- en bewegingskunst, zang en dans de enige middelen van theatrale suggestie. Zij worden hier functioneel aangewend om het ‘innerlijk’ leven van de personages een plaats te geven in het bewustzijn van de toeschouwer. Zo worden het decor en sommige van Sam Shepards regie-aanwijzingen ‘verteld’. Sommige gesproken taferelen daarentegen, worden zwijgend uitgebeeld of in de vorm van een popsong overgebracht.

Leven en werk van Sam Shepard

(naar Hans Beerens in Sam Shepard, tekst en context, Intern. Theatre Bookshop, 1989)

Sam Shepard heeft tot nog toe meer dan 40 toneelstukken geschreven, waarvan in 1964 het eerste stuk in première ging. Zijn populariteit in de V.S. is groot. Hij wordt in één adem genoemd met grote Amerikaanse toneelschrijvers als Eugene O’Neill, Tennessee Williams, Arthur Miller en tijdgenoot David Mamet. Net als hen, is hij door en door Amerikaans, verwerkt hij een grote muzikaliteit en mysterie in zijn stukken en weet hij zowel de tijdsgeest als het Amerikaanse leven goed vorm te geven in een ritmisch en modern taalgebruik.

Sam Shepard werd in 1943 geboren in Fort Sheridan (Illiois), een legerplaats op veertig kilometer van Chicago. Zijn vader was piloot bij de luchtmacht en omdat hij enkele keren werd overgeplaatst, verhuisde zijn gezin mee van de ene militaire basis naar de andere.
Uit Sam Shepards werk blijkt zijn obsessie voor de vader-zoonrelatie. Zijn vader was gedwongen beroepsmilitair te worden nadat hij zijn boerderij verloor en er brood op de plank moest komen. Hij was erg streng en zich bewust van de ‘noodzaak’ van discipline. (...) In Motel Chronicles vertelt Shepard op aangrijpende wijze over zijn vader die zijn gezin ettelijke malen in de steek liet en vaak voor een aantal dagen verdween; aan de drank raakte en een kluizenaarsbestaan ging leiden in een camper aan de rand van de Mojave-woestijn.
In 1962 kwam Sam Shepard bij het theatergezelschap The Bishop’s Company Repertory Players terecht. In 1963 belandde hij in New York en volgde een aantal workshops, werkte als ober, kwam in contact met jazz-artiesten (Nina Simone, Woody Allen). Hij schreef zijn eerste eenacters, die in het in toenmalig bloeiende alternatieve theatercircuit werden opgevoerd. Als muzikant zou Shepard later in contact komen met enkele van zijn muzikale helden: Mick Jagger, Keith Richards, Lou Reed en Bob Dylan.
In de jaren ’70 begon Shepard stukken te schrijven die de mechanismen tussen familieleden onderzoeken en veelvuldig de bloedband als onderwerp hebben. Hij zei ooit dat als je de mechanismen van de familie begrijpt, je heel veel begrijpt.
Vanaf 1978 acteerde Sam Shepard in een groot aantal films en raakte hij steeds meer betrokken bij de cinematografie in de plaats van theater.