De Oostendenaar Dirk Opstaele studeerde aan de Noord-Limburgse Academie voor Beeldende Kunsten te Neerpelt, aan de Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius te Antwerpen (sociologie) en theater aan de Ecole Jacques Lecoq te Parijs.
In de jaren tachtig werkte hij als assistent en choreograaf voor operaproducties met het regisseursduo Moshe Leiser - Patrice Caurier. In 1985 was hij medestichter van het Belgische theatergezelschap Ensemble Leporello, waarover hij tot vandaag de artistieke leiding heeft.
Als freelance regisseur, toneelschrijver en choreograaf was Dirk Opstaele betrokken bij een vijftigtal tekst-, muziek- of danstheaterproducties, voornamelijk in België, Frankrijk en Nederland. Zijn creaties met Ensemble Leporello werden en worden vertoond in vele Europese landen en zijn tot in de puntjes georkestreerde, zeer muzikale spektakels, waar het koor vaak een grote rol speelt.
Sterk beïnvloed door Jacques Lecoq, Leiser-Caurier, Fernand Schirren is Dirk Opstaele voorvechter van de pure theaterstijl, op een lege scène, zonder extra-scenische middelen, technologie of decors.
Zijn belangrijkste teksten zijn Op Vakantie, Een Storm, Bergtocht, Britannis, De wraak van Macbeth, Minnevozen, Weg! … die in de loop van jarenlange tournees zijn opgevoerd. Hij schreef drastische bewerkingen van Coriolanus van Shakespeare, Die Welt als Wille und Vorstellung van Schopenhauer, Metamorfosen van Ovidius, Walden van H.D. Thoreau, Le Tartuffe van Molière, en vertaalde een aantal theaterteksten in helder en eenvoudig Nederlands.
Dirk Opstaele is bestuurslid van de Vlaamse Fietsersbond. Hij woont in Brussel en Oostende.
Mise-en-scène:
2010
"Mars op Oostende", tekst en choreografie Dirk Opstaele, muziek Joachim Brackx, november 2010.
"De oerknal van de dood", tekst Dirk Opstaele, regie en choreografie Dirk Opstaele en Andrea Bardos, oktober 2010.
"L'Algerino in Italia", libretto Dirk Opstaele, muziek Joris Blanckaert, regie Machteld Timmermans, augustus 2010.
"Galantes scènes"
Tekst, vertaling en regie: Dirk Opstaele; muziek: Daniel Cuiller, maart 2010
"Minnevozen"
Tekst en regie: Dirk Opstaele; muziek: Daniel Cuiller, februari 2010
2009
"Hoe het varken aan zijn krulstaart kwam"
Tekst: Gerda Dendooven; Libretto en regie: Dirk Opstaele; muziek: Gwendolyn Sommereyns, maart 2009
"Arabische nacht"
Spel en regie: Dirk Opstaele; muziek: Frank Nuyts, april 2009
"Disparus..."
Tekst en regie: Dirk Opstaele, december 2009
2008
"De Wijdere Wereld van Water"
Tekst en regie: Dirk Opstaele; muziek: Frank Nuyts, juni 2008
"Dien avond en die Roose"
Regie: Dirk Opstaele; tekst: Guido Gezelle, juli 2008
"Bolero van het afscheid"
Concept en choreografie: Dirk Opstaele; muziek: Luc Brewaeys, Joseph Haydn, Maurice Ravel, november 2008
2007
"Macbethbranding"
een leporello van moordverhalen; tekst en regie: Dirk Opstaele; muziek: Didier François; Leuven, mei 2007
"La bonne âme de Sé-Tsuanne"
bewerking en regie: Dirk Opstaele, productie van het Conservatoire Royal de Mons, juni 2007
"Tromperie"
naar "Deception" van Philip Roth, Festival Open Doek, Gent, november 2007
2006
"Simon Boccanegra"
opera van G. Verdi; regie: Dirk Opstaele; muziekdirectie: Jean-Yves Ossonce; koor en orkest van de Nantes Angers Opéra; soli, acteurs; Coproductie Angers Nantes Opéra (F) en Ensemble Leporello; Nantes, Angers (F), mei 2006
2005
"Café/Temesta"
(Macskajáték) István Örkény, vertaling : Andrea Bardos en Lieve Claes; regie: Dirk Opstaele en Andrea Bardos
Ensemble Leporello, Brussel, december 2005
"Koffie/Temesta"
(Macskajáték) István Örkény, regie: Andrea Bardos en Dirk Opstaele, Ensemble Leporello, Brussel, december 2005
"Brandgang"
compositie voor symfonisch orkest van Frank Nuyts; choreografie en algemene regie: Dirk Opstaele, coproductie De Filharmonie (Antwerpen), festival Oor-smeer (Gent) en Ensemble Leporello (Brussel); Gent, november 2005
"Beestenbende"
teksttheater op verhalen uit "Misschien wisten zij alles", T. Tellegen; bewerking en regie: Dirk Opstaele, Asse/Brussel, oktober 2005
“Savent-ils tout ?”
teksttheater op verhalen uit “Misschien wisten zij alles”, T. Tellegen; bewerking en regie: Dirk Opstaele; co-productie Théâtre Sartrouville-C.N.D.(F), Cie les Mutants, La Louvière (B) en Ensemble Leporello (B), Sartrouville-SNCD (F), januari 2005,
2004
"Work in Progress / Miniaturen"
dithyramben, spreekkoren, gezangen, dansen,... op muziek van o.a. Frank Nuyts, Didier François, Hans Wellens; teksten van Dirk Opstaele, e.a.; diverse bezettingen; Dworp, Destelheide
“Bekket”
choreogravure voor 11 spelers/zangers en kamerensemble, compositie: Frank Nuyts, concept en regie: Dirk Opstaele, Ensemble Leporello, Assen (Nl), september
2003
“Britannis“
franse versie (vert.: Luc De Smet), Ensemble Leporello, Auvelais, november (première Frankrijk: Maubeuge, januari 2004)
2002
“Britannis”
van Dirk Opstaele, naar Racine, Tacitus, etc..., Ensemble Leporello, Utrecht (Nl), april (première Vlaanderen: Hasselt, april 2003)
2001
“Isma”
Nathalie Sarraute, Franse versie van “Isme”, Ensemble Leporello, Créteil S.N. (F), oktober
“Weg & weer”
van Ödön von Horvàth, tekstadaptatie: Dirk Opstaele; Coproductie HetPaleis, Antwerpen en Ensemble Leporello, Antwerpen, september
“Kernachtig uitgedrukt”
rapsodie naar Don DeLillo’s “Underworld”, HKU Utrecht (Nl), juni
2000
“De triomf van de dood”
eenacter naar Don DeLillo’s “Underworld”, UIA, Antwerpen, december
“Calcinculo”
bewegings- en circustheater, Feria Musica, Brussel, mei 2000
" Bergtocht"
tekst (poeem) en regie: Dirk Opstaele; muziek: François Didier (comp., nyckelharpa), F. Mendelssohn, J.Bendig; Ad Hoc Services -Michel Duyck (koor); dansfragmenten: Katja en Natascha Pire; Ensemble Leporello, m.m.v. VGC, Noordstarfonds, Cultureel centrum Leuven; Leuven, maart
1999
“Onbetrouwbaar vertrouwelijk”
tweede, gewijzigde regie van “Des fausses confidences” Marivaux, Leporello, Leuven, december
“Vaarwel!”
vertaling van “Et Vogue!”, naar Marivaux, Leporello, Gent, januari
“Des Fausses Confidences”
van Marivaux, Leporello, Charleroi, februari
“De Afscheidssymphonie”
van Jan Kuyken op een libretto van Dirk Opstaele, Het Paleis, Antwerpen, mei
1998
“De Sid”
vertaling van Corneille, Leporello, Brussel, november
“Et Vogue!”
van Dirk Opstaele & Andrea Bardos, naar Marivaux, Ensemble Leporello
“Wending”
choreografie, dansgroep CAVA, Antwerpen, november
“De Ballade van de Stratemaaiers”
gezongen eenacter voor 7 stemmen, verteller en orkest, van Dirk Opstaele & Jan Van Damme, operastudio, Antwerps conservatorium, november
"Kleine Schubertiade"
choreografie voor "4×4", Dansgroep CAVA, Antwerpen, september
“Isme”
van Nathalie Sarraute, conversatiestuk, Leporello, Brussel, nov.
1996
“Un Tartuffe"
geheel hertaalde, Franse versie van het Vlaamse stuk, Ensemble Leporello, mei
"Bonham"
choreografie voor het Nieuwjaarsconcert in het Concertgebouw Amsterdam
"Een Storm"
van Dirk Opstaele, Theater Teneeter (NL)
"Dooidag"
naar "Few Phenomena" van Thoreau, Leporello
"Onbetrouwbaar Vertrouwelijk"
van Marivaux, Toneelschool Utrecht
"Even Weg, Zo Terug, naar Tobit"
naar het verhaal uit de Bijbel, met Frans Poelstra en Joop van Brakel, Amsterdam
"Les Mariés de la Tour Eiffel"
van Cocteau op muziek van de 'Groupe de six', met de Bochumer Symphoniker, Schauspielhaus Bochum (D)
"String"
vertelling van en door Paul Clark, Amsterdam, juli
"De Verovering des Zuidpools"
van Manfred Karge, Ensemble Leporello, Brussel, november
"Dialogue de l'Amour et de la Vérité"
van Marivaux, Ens. Leporello, Brussel, november
"Liaisons Dangereuses"
muziek- en bewegingstheater met de groep Feria Musica, Hermalle-s-Huy, december 1996.
1995
"Few Phenomena gave me More Delight"
spreekdans, De Beweeging, Antwerpen
"(Met)Amorphosen"
naar Ovidius, Toneelschool Amsterdam
"Tereus, Procne en haar zuster"
naar Ovidius, Toneelacademie Maastricht.
Choreografiën voor "De Verzoeking v/d Heilige Antonius"
naar Flaubert, door Theater Ad Hoc, 's Hertogenbosch
1994
"Tweelingen"
zwarte komedie van Copi, Ensemble Leporello
"Naked?"
choreografie, Ensemble Leporello
"Tartuffe"
Molière, Toneelacademie Maastricht
"Vies Liesje"
narrenspel, Artemis-Teneeter, Nederland
"Coriolanu"
Shakespeare, Stichting Lichting en NES, Amsterdam
"Hooglied"
koorspraak en -zang, Beursschouwburg, Brussel
"Een Tartuffe"
van Dirk Opstaele, Ensemble Leporello
"Het Rond Punt"
dans- en verteltheater, Ensemble Leporello
1993
"Pandora"
peripathetische revue, Toneelschool Amsterdam
1992
"Diana"
filosofische vertelling, Ensemble Leporello
"Don Juan"
Molière, Toneelschool Maastricht
"Op Vakantie"
monoloog bij schilderijen, van Dirk Opstaele, Ensemble Leporello
1991
"Saterzang Antigone"
tragische koorzang en -dans, Ensemble Leporello
"Monstrueux"
spreekdans, Ensemble Leporello
1990
"Oog van de Dag"
voor Holland Off On Solo, Amsterdam
"Schelmenstreken van Scapin"
Molière, Toneelschool Amsterdam
1989
"Schoorstelia"
choreografie,Klapstuc, Leuven
Choreografiën voor "Benvenuto Cellini"
opera van Berlioz, Lyon
1988
"Cadenza"
ballet, Ensemble Leporello
"Tokyo"
satirische komedie, Compagnie Extrèmement Prétentieus
1987
"Divabrasiva"
zak-opera, Ensemble Leporello
1986
"Herz und Schmerz"
lyrische performance, Ensemble Leporello
1984
"La Caravane Passe"
monoloog bij schilderijen, van Dirk Opstaele, Palais des Beaux Arts, Charleroi
1983
Sketches voor straattheater Akwarel, muzikaal maskerspel
Essais
Espace créé ou habité, Louvain-la-Neuve, mai 2002
Credo, waarom theater maken, Brussel, 2000
De schijn redden, Brussel, 1999
Kunst & Taal, Brussel, 1999
De toeschouwer, Brussel, s.d.
Tijden veranderen, maar niet de timing, Brussel, 1998